Цяпер у Мінску зносяць адразу некалькі прыватных сектараў. CityDog.io расказвае, што з’явіцца на іх месцы ў будучыні.
1Прыватны сектар на Арлоўскай
У раёне вуліц Гая і Арлоўскай ужо пачалі зносіць прыватныя дамы. Першыя работы вядуцца каля скрыжавання вуліцы Гая з 7-м Арлоўскім завулкам: некалькі дамоў ужо разабралі, тэрыторыю расчышчаюць. У дамах, якія засталіся, камунальныя службы адключылі газ.
На першым этапе пад знос трапілі 17 прыватных сядзіб у 4-м, 5-м і 7-м Арлоўскіх завулках. Як піша Domovita.by, большасць гэтых дамоў – старыя, без цэнтральнага водаправода, з мясцовай каналізацыяй. Іх уладальнікі пагадзіліся на перасяленне: хтосьці выбраў грашовую кампенсацыю, хтосьці – кватэры ў новабудоўлях. Некаторыя ўжо пераехалі на вуліцу Маршала Лосіка.
Фота: Domovita.by.
Фота: Domovita.by.
Але пакуль з’язджаюць не ўсе. Уладальнікі некаторых добраўпарадкаваных катэджаў з камунікацыямі не пагадзіліся з прапанаванымі ўмовамі і хочуць застацца на сваіх участках. Паводле інфармацыі мясцовага жыхара, такія дамы пакуль не зносяць.
Таксама паводле праекта плануецца знесці 11 нежылых аб’ектаў. Сярод іх – дыспетчарская станцыя «Возера», швейная фабрыка «Эладэя», ветстанцыя Цэнтральнага раёна, ЖЭУ №27, былая школа на Арлоўскай, якая цяпер выкарыстоўваецца як адміністрацыйны будынак, і іншыя аб’екты.
А дзе менавіта размесціцца новы жылы комплекс?
Цяперашні праект значна шырэйшы, чым некалькі вуліц з прыватнымі дамамі. У 2025 годзе Onliner.by пісаў, што на грамадскае абмеркаванне вынеслі змяненні ў праект дэталёвага планавання тэрыторыі ў межах вуліц Шчадрына, Новавіленскай, Старавіленскага тракта, Асіпенкі, Чарвякова, Кахоўскай, Смаргоўскага тракта, Арлоўскай і Гая. Плошча тэрыторыі, якую праектуюць, – каля 68 гектараў.
Урбан-вілы каля МКАД, казахстанскі квартал і новы буйны раён: вось як Мінск будзе змяняцца бліжэйшыя некалькі гадоў
Скрыншот: Onliner.by.
На гэтай тэрыторыі цяпер суседнічаюць зусім розныя тыпы забудовы: сучасныя шматпавярховікі, катэджы, старыя драўляныя дамы, адміністрацыйныя і вытворчыя будынкі. Менавіта гэту сумесь горад паступова збіраецца замяніць больш шчыльнай гарадской забудовай.
Што дакладна будуць будаваць паводле праекта?
Галоўнае змяненне – замест часткі цяперашняй сядзібнай і малапавярховай забудовы з’явяцца шматкватэрныя дамы. Першыя два ўзроўні будынкаў аддадуць пад камерцыйныя памяшканні: крамы, аптэкі, кавярні і іншыя сэрвісы.
Але, калі глядзець на ўвесь праект, маштаб яшчэ большы. На месцы прыватнага сектара і іншых аб’ектаў хочуць пабудаваць:
- больш за 4000 кватэр;
- некалькі дзіцячых садкоў;
- школу;
- паркінгі;
- кінатэатр на 300 месцаў;
- культурна-дасугавы цэнтр;
- гандлёва-адміністрацыйны комплекс;
- шматфункцыянальныя комплексы;
- новыя вуліцы.
План забудовы Арлоўскай. Фота: Realt.by.
Разам з новай забудовай тут збіраюцца сур’ёзна перабудаваць і транспартную схему. Паводле праекта, які быў вынесены на грамадскае абмеркаванне ў 2025 годзе, з’явіцца аўтамабільны тунэль у раёне скрыжавання Арлоўскай і Старавіленскага тракта. У публікацыях тунэль называюць магчымым першым аўтамабільным тунэлем Мінска.
Яшчэ адна перспектыва – чацвёртая лінія мінскага метро. У раёне Арлоўскай і Старавіленскага тракта запланавана станцыя «Старавіленская».
Таксама ў межах рэканструкцыі Даўгінаўскага тракта ў Мінску вясной 2026 года пачалі пераносіць трамвайнае кальцо са Старавіленскага тракта ў раён Палаца дзяцей і моладзі. Трамвайныя пуці на ранейшым месцы дэмантавалі, а новую схему руху на скрыжаванні Арлоўскай вуліцы і Старавіленскага тракта плануюць увесці ў 2027 годзе. У перспектыве трамвайную лінію збіраюцца працягнуць на поўнач, за вуліцу Арлоўскую, у бок жылога комплексу «Паўночны бераг».
План забудовы Арлоўскай. Фота: Centr.minsk.gov.by.
Чаму ўвогуле тут зносяць прыватны сектар?
Прычыны ўлады фармулявалі даволі проста яшчэ некалькі гадоў таму. У 2017 годзе CityDog.io пісаў пра планы замяніць сядзібную і малапавярховую забудову ўздоўж Арлоўскай шматкватэрнымі дамамі. Тады начальніца ўпраўлення архітэктуры і будаўніцтва адміністрацыі Цэнтральнага раёна Вікторыя Даўгоўская тлумачыла, што ў Цэнтральным раёне засталося не так шмат свабодных участкаў для новага будаўніцтва. Таму новыя аб’екты горад збіраўся размяшчаць у тым ліку на тэрыторыях, занятых сядзібнай і малапавярховай забудовай.
Прасцей кажучы, логіка горада такая: участак знаходзіцца недалёка ад цэнтра, тут высокая транспартная нагрузка, а ў будучыні з’явіцца метро. Таму замест малапавярховага прыватнага сектара тэрыторыю хочуць выкарыстоўваць больш інтэнсіўна. Гэту аргументацыю паўтаралі і ў больш свежых праектах. У 2025 годзе горадабудаўнікі спасылаліся на высокую транспартную нагрузку, блізкасць да цэнтра і перспектыву метро як на прычыны комплекснай рэканструкцыі тэрыторыі.
Гісторыя праекта: пра знос гавораць дзесяцігоддзямі
Наогул пра планы знесці прыватны сектар на Арлоўцы гавораць як мінімум з 1980-х гадоў. Пра гэта жыхары расказвалі журналістам падчас сустрэчы з чыноўнікамі ў 2022 годзе. Але канкрэтны сучасны праект пачаў паступова афармляцца значна пазней.
Верасень 2017 года: CityDog.io пісаў, што збіраюцца зносіць дамы на тэрыторыі па цотным баку Арлоўскай – ад Карастаянавай да Даўгінаўскага тракта. Замест сядзіб планавалі пабудаваць шматкватэрныя дамы з кавярнямі і рэстаранамі на першых паверхах.
Яшчэ адзін участак у зоне зносу абмежаваны вуліцамі Стадыённай, Нававіленскай, Арлоўскай і Даўгінаўскім трактам. Гэтю тэрыторыю таксама планавалі аддаць пад жыллё. Праўда, тады абяцалі, што асноўная частка прыватнага сектара ў раёне захаваецца.
2020 год: CityDog.io зноў пісаў пра тэрыторыі Мінска, дзе збіраліся зносіць прыватны сектар. Сярод іх ужо фігуравала значна шырэйшая тэрыторыя: Арлоўская – Нававіленская – Шчадрына – Гая.
2022 год: праект выйшаў на новы ўзровень. У чэрвені людзям прадставілі новы горадабудаўнічы праект тэрыторыі ў межах Шчадрына, Нававіленскай, Прыгараднай, Гая і завулка Чарвякова. Саму прэзентацыю для жыхароў тады не праводзілі: інфармацыю размясцілі на сайце. Уладальнікі дамоў пачалі пісаць звароты ў розныя інстанцыі і дамагацца паўнавартаснай сустрэчы.
У выніку ў снежні 2022 года ў школе №104 прайшла сустрэча жыхароў з прадстаўнікамі адміністрацыі, «Минскградо», «Гардарбуда» і УКБ Цэнтральнага раёна. Зала была перапоўненая. Мясцовыя жыхары патрабавалі хаця б адкласці знос і абураліся тым, што рашэнне пра будучыню іх дамоў фактычна прымаецца без іх згоды. Некаторыя пыталіся, ці праводзіў горад увогуле апытанне жыхароў: ці хочуць яны з’язджаць. Іншыя казалі, што гатовыя рэканструяваць уласныя дамы паводле гарадскіх патрабаванняў, абы толькі ім дазволілі застацца.
Фота: Realt.by.
Фота: Realt.by.
Але горад тлумачыў праект неабходнасцю развіцця тэрыторыі. Пры гэтым чыноўнікі казалі, што знос дамоў бліжэй да Арлоўскай можа пачацца ўжо ў канцы 2023 года. Пасля вызвалення тэрыторыі планавалі пабудаваць першы шматкватэрны дом і выкарыстоўваць яго ў тым ліку для далейшага перасялення жыхароў. Цалкам рэалізацыю праекта ацэньвалі як працэс да 2030 года. Але гэтыя тэрміны аказаліся занадта аптымістычнымі: фактычны знос першых дамоў пачаўся толькі цяпер.
2Прыватны сектар каля «Мінск-Свету»
Гэтай жа восенню пачалі зносіць яшчэ адзін вялікі ўчастак прыватнага сектара – у раёне вуліц Жукоўскага і Сенніцкай, недалёка ад «Мінск-Свету». Будаўнічая тэхніка з’явілася тут зусім нядаўна – у пачатку кастрычніка. Цяпер гаворка ідзе пра першую чаргу: знесці павінны 15 прыватных дамоў, 12 з іх – да канца кастрычніка. Першы жылы дом тут пачнуць будаваць у маі наступнага года. Але на гэтым усё не скончыцца: у 2028 годзе ў гэтай частцы горада хочуць знесці яшчэ 68 дамоў, а ў 2029-м – 54.
Увесь праект закранае тэрыторыю ў межах вуліц Авакяна, Быхаўскай, Пензенскай, Сенніцкай, Нафтавай і Аэрадромнай. На месцы прыватнага сектара з’явіцца новы жылы квартал з некалькіх шматкватэрных дамоў. Забудова будзе рознай паверхавасці – ад 8 да 18 паверхаў, а ўздоўж Аэрадромнай запраектавана зона жылой забудовы павышанай паверхавасці. Таксама ў праекце прадугледжаны паркінгі, школа на 1020 месцаў і дзіцячы сад на 350 месцаў.
Скрыншот: Yandex.com.
Фота: Realt.by.
Фота: Realt.by.
Але для мясцовых жыхароў знос дамоў не стаў сюрпрызам: пра тое, што прыватны сектар у гэтым раёне рана ці позна знікне, гавораць ужо шмат гадоў. Яшчэ ў 2022 годзе CityDog пісаў прыкладна пра 150 прыватных сядзіб, якія павінны былі прыбраць з гэтай тэрыторыі. Жыхары расказвалі, што чуюць пра знос дзесяцігоддзямі, а тэрміны некалькі разоў пераносіліся.
Перадрук матэрыялаў CityDog.io магчымы толькі з пісьмовага дазволу рэдакцыі. Падрабязнасці тут.